Van Doek naar Werkelijkheid en Verbeelding!
Beleef Kunst in Midden-Delfland


REDERIJKERSTRADITIE HERLEEFT

Als onderdeel van 'Ode aan Midden-Delfland' was er op 5 september 2021 een 'Rederijkersfestival' in de tuin van het voormalige Kasteel keenenburg in Schipluiden. 

 

 

ODE AAN MIDDEN-DELFLAND

 Deze zomer brengen kunstenaars, cultuurorganisaties, bewoners en bezoekers een Ode aan Midden-Delfland. Deze ode is en gezamenlijk initiatief van deelnemers aan Cultuurplatform Midden-Delfland. Samen vertellen we de verhalen van het bijzondere landschap van Midden- Delfland. Er zijn van juni tot en met september ruim 50 activiteiten in en rond alle vier de kernen: Den Hoorn, Maasland, Schipluiden en 't Woudt. Wees welkom en beleef het landschap van Midden-Delfland!

Klik hier voor meer informatie en het programma van Ode aan Midden-Delfland

THE SCARS OF PROGRESS

René Jacobs versus J.H. Weissenbruch

In de popmuziek horen we regelmatig een nieuw nummer of re-mix op basis van een bestaande hit. Een bekend voorbeeld: Junkie XL versus Elvis Presley met 'A Little Less Conversation'. Beeldend kunstenaar René Jacobs maakt zijn re-mix – hij noemt ze Interventions – 'The Scars of Progress' op basis van een origineel schilderij, een polderlandschap met molen, van Weissenbruch. In dat landschap schildert Jacobs een spuuglelijk geluidsscherm langs een snelweg. Zijn protest tegen het verdwijnen van het landschap. 


Jan Hendrik Weissenbruch (Den Haag 1024-1903) is een van de belangrijkste schilders uit de Haagse School. Een stroming van kunstenaars die furore maakten met stadsgezichten en vooral Hollandse landschappen. Zij schilderden hun landschappen niet uit hang naar het verleden. Maar waren juist op zoek naar waarheid. En schilderden ook de grote veranderingen die aan de gang waren. Zij hielden de kijker daarmee een spiegel voor. René Jacobs sluit daar met zijn 'bewerking' van het polderlandschap van Weissenbruch heel goed bij aan. Als groot fan van Weissenbruch heeft het hem wel maanden gekost om moed te verzamelen om met dit kunstwerk aan de slag te gaan. Op de vraag of hij het niet zonde vindt om een meesterwerk te vernietigen, reageert hij met: 'Waarom zouden we het erg vinden als een schilderij van een landschap vernietigd wordt, terwijl we het verdwijnen van het landschap bijna apatisch ondergaan.'

René Jacobs woont in Overschie en heeft zijn galerie en atelier 'ART Jacobs' in Delft. Hij ziet dagelijks de veranderingen in het landschap van Midden-Delfland. Zijn 'The Scars of Progress' roept vragen op. Wat is erger: verlies van de afbeelding of verlies van de realiteit? En hoe gaan we om met de grote veranderingen in ons landschap? Zijn ze noodzakelijk, kan het anders, hoe geven we ze vorm? Of laten ze ons onverschillig? 

Kijk alleen maar naar de A4 met zijn schermen, hoogspanningskabel en grijze distributiedozen in de Harnaschpolder. De A4 moest ingepast in het landschap. Dat is deels gelukt, maar hij is er wel. De Harnaschpolder zou naar de maat van het landschap en met streekgebonden bedrijvigheid worden ontwikkeld. Die ambitie is zeker niet gelukt en is ten onder gegaan in grootschaligheid en de macht van het kapitaal. Het heeft duidelijk ontbroken aan een waardemodel waarin landschap, biodiversiteit, schoonheid en kwaliteit van leven betekenis hebben. Ons huidige en overheersende economisch model is gebaseerd op geld. Zaken die niet in geld zijn uit te drukken worden daarmee 'waardeloos'. En zo krijgen we het landschap dat we nu zien. 

Blijkbaar moeten we op zoek naar een nieuwe waardetaal. Een taal waarin we wel betekenis kunnen geven aan bijvoorbeeld de kwaliteit en waarde van ons polderlandschap. Niet uit hang naar het verleden, maar als een manier om veranderingen vorm te geven en als waarborg voor een leefbare toekomst. René Jacobs houdt ons met zijn 'Scars of Progress' terecht een spiegel voor. Ik stel voor dat we meer kunstenaars, creatievelingen en dwarsdenkers de ruimte geven om samen de toekomst vorm te geven. Met een nieuwe waardetaal!

Naar boven ^

DE DAG WAS GOED....

Het laatste licht van de dag stuitert 

over het gras en kleurt de polders goud. 

Koeien duwen traag hun lange schaduw voort.

Vogels trekken lijnen in de lucht

op weg naar hun plek voor de nacht.

Het landschap komt tot rust.

De dag was goed en

maakt ruimte voor de nacht.

Morgenvroeg wekt ons weer

de nieuwe dag.

Flip van der Eijk, 2020


LAND ART 'HUMAN MEMORY'

In een samenwerking van Land Art Delft en gemeente Midden-Delfland kreeg in 2017 de Japanse kunstenaar Kouji Ohno opdracht voor een landartproject met stad-land verbinding als thema. De kunstenaar heeft zich voor Land Art Midden-Delfland laten inspireren door de geschiedenis van het polderlandschap. De strijd tegen het water, de dijken en polders, het landschap en silhouetten in de mist. Kouji is verbaasd over de duizenden oude fietsen die uit grachten en vaarten worden opgedregd. Fietsen als een verborgen verhaal van de polder; ‘Human Memory’. 

Kouji Ohno, Human Memory, t Kraaiennest, foto: Flip van der Eijk

Hij laste oude fietsen tot een mensfiguur; monument voor het werk aan de polders. Naast de mensfiguur laat een tweede beeld de omtrek van dit figuur zien, als een silhouet in de mist. De twee beelden passen in elkaar en vormen samen een ‘gesloten vlak’. Een symbool voor de kades in de polders en de verbinding tussen stad en land. Van de twee beelden van het duo-kunstwerk ‘Human Memory’ staat de mensfiguur in de polder van Midden-Delfland. In het Kraaiennest in de Kralingerpolder, kijkt het beeld over de polders richting Delft. Het andere beeld – het silhouet - staat in de beeldentuin van Land Art Delft; als poort tussen stad en land.

Kouji Ohno, Human Memory, Land Art Delft, foto: Flip van der Eijk

De beelden staan samen symbool voor de verbinding stad-land. Een relatie die voor Midden-Delfland steeds meer zichtbaar en van waarde wordt. De polders in de Metropoolregio MRDH zijn als voedsellandschap en belevingslandschap een toegevoegde waarde voor de steden.  

Naar boven ^


DE MAXIMA'S, CULTUUR UIT DE REGIO

De band De Maxima's is bekend in Den Hoorn en weide omtrek. Met hun vrolijke, aanstekelijke en vaak geëngageerde muziek zijn zij een kenmerkend fenomeen in de lokale cultuur. Hun liedjes gaan over de eigen omgeving, markante personen en gebeurtenissen. Als luis in de pels geven ze daarbij ongebreideld hun mening op dorpse zaken. Of zetten op respectvolle wijze 'dorpsfiguren' op een voetstuk. De Maxima's vertellen het verhaal van Midden-Dellfand, geworteld in het landschap van gras en glas. Om de 'social distance' in deze Corona-tijd wat draagbaar te maken hebben zij hun polderopera 'Land van Gras en Glas' op Youtube gedeeld. Geniet van dit satirische epos en leer de eigenwijze cultuur van de Midden-Delflanders kennen. Klik op de foto om de link naar de film te openen.

Janken in de Veen, foto: Rob Haring



Leven op de Boerderij

Rob Keijzer (van de Maxima's) maakte een liefdevol portret van de broers Ammerlaan en hun werk in de moestuin. Een seizoen schoffelen en harken. Cittaslow-TV zoals het bedoeld is. De Maxima's - wie anders? - tekenden voor de titelsong. 

Klik hier en kijk de titelsong.

Naar boven ^


MANSHOLT SPREEKT TOT DE VERBEELDING

Sicco Mansholt (1908-1995) is een markante figuur uit het na-oorlogse landbouwbeleid. Van ‘nooit meer honger’ en grootschalige landbouw via ‘Rapport van de Club van Rome’ en Petra Kelly naar natuurinclusief. Een figuur en thema’s die na 50 jaar nog steeds actueel zijn. Niet voor niets wordt Sicco Mansholt en in bijzonder zijn ommekeer in denken in de huidige milieu- en klimaatdiscussie regelmatig aangehaald.

Mansholt spreekt bij kunstenaars al langer tot de verbeelding. Zie de bestseller ‘De Graanrepubliek’ (1999) van Frank Westerman en het daarop gebaseerde theaterstuk ‘Mansholt’ door Toneelgroep Jan Vos. In 2015 onder andere gespeeld op Hoeve Biesland in Delfgauw. 

Laten we de verbeelding van de kunstenaars volgen en samen als burgers en boeren werken aan een nieuw ecologisch, sociaal en economisch duurzaam regionaal voedselsysteem. Volgers gezocht voor Voedsel, Omgeving, Landbouw en Gezondheid; VOLG. Laten we ook in Midden-Delfland meebouwen en het voortouw nemen voor een MansholtCampus en BurgerBoerderijen in onze regio; Denken en Doen, Inspiratie en Inspanning. 


Naar boven ^

EEN ODE UIT MAASSLUIS

Bij de voorbereidingen en het verzamelen van ideeën voor Ode aan Midden-Delfland, kwam ik deze 'ode uit Maassluis' tegen, van schrijver Maarten 't Hart. [….] Noordvliet en Zuidvliet lopen in noordoostelijke richting parallel aan elkaar. Wie op de Wip of boven aan de Steenen Trappen staat, kan de Vlieten aanschouwen tot aan de einder. Op beide plaatsen zie je een lang, recht waterlint dat eerst omsloten wordt door huizenrijen, en overkluisd wordt door twee bruggen. Verderop ontbreken de huizen, zodat het waterlint daar veel meer licht vangt. Daardoor lijkt dat lichte, door groene vlietlanden omgeven waterlint haast dichterbij dan het donkere gedeelte tussen de huizen, terwijl het bovendien lijkt alsof dat lint opstijgt naar de hemel, iets dat het oog en de ziel een ongekend gevoel van vrede en geborgenheid verschaft. Er is op aarde dan ook nauwelijks schoner aanblik. […]

Uit:     Maarten 't Hart, De Steile Helling, 1988


DE NIEUWE NESCIO'S

‘Dat aardige wipbruggetje is ook al verdwenen. De weg is over het water heen geplempt. God zegene de verantwoordelijken. Het liefst een beetje hardhandig.’ Nescio, bij zijn verhaal Kortenhoef.

Kortgeleden kwam de prachtige biografie van Nescio door Lieneke Frerichs uit. Een mooie recensie is te lezen in de Volkskrant

Dit bracht mij weer even terug bij de tentoonstelling in 1997/1998 ‘Het Nederland van Nescio’ in Kasteel Groeneveld in Baarn. Een tentoonstelling over de veranderingen in het Nederlandse landschap. Dit aan de hand van waarnemingen van Nescio, die hij noteerde in zijn literaire werk en (natuur) dagboeken. Veranderingen waar hij zich nogal eens druk over maakte, vooral over het verlies aan cultuur in dat landschap. Zie het citaat hierboven.

Nescio overleed in 1961. Gelukkig zijn er steeds nieuwe Nescio’s (zie hiernaast; The Scars of Progress van René Jacobs) die bezorgd zijn over verlies aan kwaliteit en cultuur in het landschap. Een ander lokaal voorbeeld is het protestlied 'Blokkendoos' van de Maxima's. Deze en andere kunstenaars - de nieuwe Nescio's - geven betekenis en commentaar en helpen ons kritisch te kijken. Zonder betekenis van het landschap en cultuur zijn we niet in staat daarover na te denken en kunnen we geen keuzes maken. 

Naar boven ^


DE VELDLEEUWERIK EN ANDERE WEIDEVOGELS IN MIDDEN-DELFLAND

In het beroemde Verkade-album 'De Lente' (1906) schrijft Jac. P. Thijsse over de Veldleeuwerik: ”Hoog in de lucht zingen de [veld]leeuweriken, een half dozijn tegelijk. Telkens daalt er een neer of stijgt er een op en wie goed kijkt langs het korte voorjaarsgras tusschen de gele bloemen, kan nog menig kopkuifje zien rondwandelen, pikkend naar voedsel, zorgend voor het nest of vechtend met de buren.”


De Veldleeuwerik was ooit de meest verspreid voorkomende vogel in Nederland. Door de intensivering van de landbouw is veel cultuurgrond ongeschikt geworden als broedgebied en is de Veldleeuwerik een zeldzame verschijning. Ook in Midden-Delfland, maar we zien en horen hem hier gelukkig nog wel. Als ik de leeuwerik tegenkom, doet mij dat altijd denken aan mijn jeugd waarin ik met mijn vader met de veewagen de boer op ging. In de polder horen we samen de veldleeuwerik zingen. Mijn vader wijst naar boven. Steeds hoger klimt hij in de lucht en zing het hoogste lied. Blijft daar een moment zingend rondvliegen en duikt dan weer naar beneden. Zo bakent hij zijn territorium af. 

In Midden-Delfland is er het 'Weidevogelpact', waarin boeren en organisaties samenwerken aan weidevogelbeheer. En sinds vorig jaar is er een eerste 'Weidevogel Kerngebied' in de Commandeurspolder bij Maasland. Met verschillende maatregelen wordt in de polders gezorgd voor voedsel en beschutting voor de vogels en hun de kuikens. 

Weidevogels en Boeren leven in een wonderlijke symbiose. Maar het is wel een gevoelig evenwicht. Als burgers en consumenten hebben we daarbij volgens mij ook een verantwoordelijkheid, in wederkerigheid met de boer. Als we een hogere consumentenprijs voor de melk betalen, heeft de boer een hogere opbrengst. Daarmee kan de boer weidevogelbeheer onderdeel maken van zijn bedrijfsvoering en draagt de burger bij aan een goede weidevogelpopulatie. Laten we samen - boeren en burgers - zorgen dat de veldleeuwerik en alle andere weidevogels niet alleen maar nostalgie zijn, maar weer een krachtige populatie in Midden-Delfland kunnen opbouwen.

Naar boven ^

PUUUR MIDDEN-DELFLAND

PUUUR Midden-Delfland is hét platform voor ondernemers, gebiedsorganisaties en belanghebbenden uit de agrarische sector of met belangen en activiteiten op het gebied van natuur, toerisme, recreatie en horeca binnen het Bijzonder Provinciaal Landschap Midden-Delfland. De gebiedsmarketingorganisatie wordt door, voor en met ondernemers gerund. Met het bundelen van ideeën en initiatieven zet PUUUR Midden-Delfland de kwaliteiten van het unieke agrarische veenweidegebied Midden-Delfland op de kaart bij bewoners van de omringende steden. Klik op het logo voor de website van PUUUR Midden-Delfland. 

Beleef Midden-Delfland, landschap van ‘koe in de wei, grutto in de lucht’. Het is het landschap waar trotse boeren dagelijks hun dieren verzorgen en het land bewerken. Dit open en groene landschap biedt rust en ruimte aan ca. 2 miljoen stedelijke bewoners uit de regio. U bent hier van harte welkom om te ontspannen, te recreëren, te overnachten, te vergaderen in het groen, te genieten van het erfgoed, de cultuur en de pittoreske dorpskernen. Dit alles gaat goed samen met het proeven van de heerlijke streekproducten die in Midden-Delfland gemaakt worden.

Naar boven ^ 

THE BIGGEST LITLE FARM

Bekijk opnieuw of voor het eerst de prachtige film ‘The Biggest Little Farm’.  Klik op de filmposter voor meer informatie op de Nederlandse website. Leef mee met de hoofdpersonen John, Molly en hun hond Todd. Laat je verwonderen en inspireren door hoe zijn door trial and error, gezond verstand en verbazing een dood stuk land ombouwen tot een unieke boerderij met een bloeiend, zelfregulerend ecosysteem. 

filmposter The Biggest Little Farm

Besef dat wij als mensen onderdeel zijn van de natuur en  ecosysteem; de aarde.  Alles wat we doen beïnvloedt de gezondheid van dat ecosysteem en dus van onszelf. We ervaren als reactie op de Corona-maatregelen een enorme vitaliteit en veerkracht van de aarde. Lucht en water zijn schoner, er is minder lawaai. Het kan, als we samenwerken met de natuur in plaats van deze uit te putten. John en Molly geloven erin. Laten we - met hen als voorbeeld - leren van de natuur en van de ervaringen van nu dat de natuur zich kan herstellen. De aarde heeft blijkbaar toch nog het goede met ons voor. De uitdaging is aan ons om dat wederzijds te maken en houden!

Naar boven ^

VOEDSEL: GENIETEN EN GEZONDHEID

 Voedsel was vroeger vooral 'leeftocht'. Het moest vullen en energie geven, veel en goedkoop. Gelukkig zien we een beweging naar een voedselcultuur van genieten en gezondheid. Chefkoks zijn even populair als popsterren en we verslinden kookboeken en kookprogramma's op TV. In de huidige Corona-crisis lijkt hamsteren een stapje terug naar 'veel'. Maar gelukkig zien we juist ook de tegenbeweging naar lokaal voedsel. We zien heel veel initiatieven rond 'Support your Locals'. 

Stilleven met Vlees, © Fleur Halkema Fotografie

De serie ‘Stillevens uit Midden-Delfland’ vertelt het verhaal van de rijkdom van het voedselaanbod uit de eigen regio. Rijkdom die voedsel de waarde geeft van genieten en gezondheid. Recent is een stilleven toegevoegd met het vlees van de Delflandse Vleesmeesters en Boerderij Landlust. Eerlijk vlees van dubbeldoelkoeien. Deze koeien leverden heerlijke melk en zijn daarna afgemest met lekker weidegras. Dit vlees brengt het landschap op uw bord. U geniet dubbel;  gezond vlees en een duurzaam landschap. Boeren en burgers werken zo samen aan een gezonde regionale voedselcultuur.

Naar boven ^

DE TOEKOMST VAN HET PLATTELAND

Op 20 februari 2020 gaat in het 'Guggenheim Museum' in New York de tentoonstelling 'Countryside, The Future' van start. In deze expositie onderzoekt architect Rem Koolhaas de grote veranderingen die de afgelopen decennia hebben plaatsgevonden op het platteland. Op zondag 16 februari was Koolhaas te gast in het VPRO programma BUITENHOF. Daar vertelde hij over het verlies aan stabiliteit van het platteland zoals dat hij in zijn onderzoek over de hele wereld constateert. Klik op de foto om het interview te zien. 

KJoolhaas pleit voor de noodzaak en herwaardering van het platteland. Juist ook in het belang van de stad! Een oproep ook voor Midden-Delfland, waar boeren onder druk staan van de steden, distributiecentra, wegen en al die andere inbreuken op de 'stabiliteit' van ons platteland. Laten we samen deze uitdaging en verantwoordelijkheid oppakken en als gebied onze waarde voor de stad waarmaken. Koppel traditie aan innovatie, boerenverstand aan grote denkers als Koolhaas!

Naar boven ^